WO2 in Tiel
De Tweede Wereldoorlog in het rivierengebied — Tiel en de Waal als frontlinie
WO2 in Tiel
Het rivierengebied kreeg in de Tweede Wereldoorlog flink te verduren. Bij de Duitse inval in mei 1940 zijn er hevige gevechten langs de Waal en de Rijn. Maar vooral de laatste maanden van de oorlog zijn zwaar. Doordat Operatie Market Garden mislukt, duurt de oorlog in het noorden van Nederland nog zeven maanden langer — en ligt de Waal al die tijd als frontlinie tussen bezet en bevrijd gebied.
Informatiecentrum rivierengebied — begane grond, gratis toegankelijk
Op de begane grond vertelt een tijdlijn van 1933 tot 1945 het verhaal van de hele regio. Van de mobilisatie in augustus 1939 — Ammerzonenaren die de oproepplakkaten lezen — tot de bevrijdingsfeesten in mei 1945. Joodse bruidsparen met de verplichte ster, radio's die worden ingeleverd, centrale keukens in Zaltbommel waar mensen in de rij staan met emmers en kannen. De grote geschiedenis van bezetting, deportatie en bevrijding wordt zichtbaar via de kleine details van het dagelijks leven.
Een oorlog kent veel gezichten. Slachtoffers en daders, verzetsstrijders en verraders. Je maakt kennis met uiteenlopende personen: de NSB-bankierszoon die bankovervallers wordt, de Tielse metaaldraaier die zijn sigarettenkoker meeneemt naar het front, de Britse piloot die neerstort bij Culemborg en wiens onderduik vijf Tielenaren het leven kost. En de twee Joodse meisjes uit Ochten die worden uitgezwaaid door buren en vriendinnetjes — en nooit terugkeren.
Het informatiecentrum is gratis toegankelijk en bevindt zich op de begane grond van het museum.
De Poortkamer — Tiel als frontstad
De Tweede Wereldoorlog heeft Tiel op twee manieren getroffen. De eerste jaren van de bezetting lijken op die van veel Nederlandse steden: Jodenvervolging, collaboratie, schaarste en verzet. Op 26 augustus 1942 worden zeventien verzetsstrijders verraden en opgepakt. Uiteindelijk worden twintig Tielse Joden vermoord in de vernietigingskampen. Maar in september 1944 verandert alles. Na de mislukte Slag om Arnhem wordt de Waal de grens tussen bezet en bevrijd gebied. Het aantal Duitse militairen in de stad groeit, de geallieerden aan de overkant voeren beschietingen uit. Chirurg Hoogenboom opereert in de kelder van de ambachtsschool. Bureau Afvoer Burgerbevolking regelt de evacuatie: in januari 1945 is de stad — op de Duitsers na — volledig leeg. Journalist Feijten schrijft als hij de stad betreedt: "Wat een aanblik levert deze verzameling puinhopen. Tiel, de eeuwenoude stad ligt te zieltogen."
De Poortkamer is te bezoeken als onderdeel van het museum.
