Fruitstad aan de waal

Fruitteelt, fabriek en Flipje

Fruitstad aan de waal

De Betuwe en fruit zijn onlosmakelijk verbonden. De Romeinen plantten hier de eerste boomgaarden, generaties telers verfijnden de teelt tot een moderne industrie — en Maatschappij De Betuwe verwerkte de oogst tot jam die heel Nederland kende. En dan is er nog Flipje, de vrolijke framboos die dit alles op zijn eigen manier samenvat.

Fruit uit de Betuwe

De vruchtbare klei van de Betuwe is al eeuwenlang het perfecte fruitland. Vanaf het einde van de negentiende eeuw professionaliseerde de teelt razendsnel: coöperaties, veilingen, nieuwe rassen en slimmere technieken volgden elkaar op. Vandaag de dag bepalen sensoren en data wanneer de vruchten rijp zijn en hoe gezond de bomen zijn. Innovatie is altijd het sleutelwoord geweest.

Maatschappij De Betuwe

In 1884 ontdekte directeur Fredericus Baesjou op een zakenreis naar Engeland marmelade — en besloot het roer om te gooien. Zo begon Maatschappij De Betuwe: een jamfabriek die uitgroeide tot een van de grootste werkgevers van Tiel. In het hoogseizoen werkten er wel duizend mensen. In 1993 verhuisde de productie naar Breda en drie jaar later werd het fabrieksgebouw gesloopt. Maar het verhaal leeft voort.

Flipje — een framboos wordt icoon

Begin 1935 onthulde de directie van Maatschappij De Betuwe een nieuw gezicht: Flipje, een vrolijke framboos met een grote koksmuts. Bedacht door een Amsterdams reclamebureau, tot leven gewekt door illustratoren Ten Harmsen van der Beek en Freddie Langeler. Flipje groeide uit tot een van de meest iconische figuren uit de Nederlandse reclamegeschiedenis — en is nog altijd het gezicht van Tiel.

Topstukken

— De originele jamkookketel van Maatschappij De Betuwe uit circa 1900 — in dit kolossale vat werden tonnen fruit samen met suiker en pectine tot jam gekookt, terwijl stoom door de dubbele wanden de ketel verhitte.
— De originele veilingbankjes van Veiling Septer Tiel, waar je zelf het spel van vraag en aanbod kunt spelen.
— De eerste Flipje-ontwerpen en reclameuitingen uit de jaren dertig, die een vrolijke framboos tot nationaal icoon maakten.

AGENDA

  • Spullevaer Speurtocht

    1 juli - 31 december

  • Stadswandeling Tiel

    8 augustus @ 14:00 - 15:30

  • Combitocht Varend Erfgoed (VOL)

    16 augustus @ 14:00 - 16:30