Ontstaan van Tiel

Handels- en Hanzestad

Ontstaan van Tiel

Tussen 925 en 1050 was Tiel het Rotterdam van zijn tijd: een bruisend handelscentrum aan de Waal en de Linge, waar kooplieden uit heel Europa samenkwamen. Van eigenzinnige handelsplaats tot Hanzestad, van burcht tot burgeroorlog: ontdek hoe Tiel uitgroeide tot een stad die zijn sporen naliet tot ver buiten de Betuwe.

Het Rotterdam van duizend jaar geleden

Na de val van Dorestad verschoof het zwaartepunt van de handel naar Tiel. Kooplieden uit het Rijnland, Engeland en Scandinavië zakten af naar de oevers van de Linge. Tiel sloeg zijn eigen zilveren munten en onderhield contacten met steden van Londen tot aan de Oostzee.

Een burcht, een klooster en een keizerin

In de tiende eeuw bouwde graaf Waltger van Teisterbant een burcht met klooster — het oudste klooster op Gelders grondgebied. De rijkdom van Tiel trok ook keizerlijke aandacht: prinses Theophanu, echtgenote van keizer Otto II, bezat er een palts. In de burgergracht vonden archeologen resten van kraanvogels, zwanen en ooievaars — luxe tafelgerei dat alleen de adel at.

Neergang en veerkracht

De verzanding van de Linge betekende het einde van de grote bloei. Tiel raakte verwikkeld in oorlogen, branden en epidemieën. Toch herrees de stad steeds opnieuw — als Hanzestad, als agrarisch centrum, en als vestingstad tijdens de Tachtigjarige Oorlog.

Topstukken

— Tielse zilveren munten, teruggevonden van Engeland tot het Oostzeegebied — bewijs van een handelsnetwerk dat heel Noord-Europa besloeg.
— Een Byzantijnse bulla gevonden in Zandwijk, mogelijk verbonden aan prinses Theophanu, die een brug sloeg tussen het Byzantijnse en het Heilige Roomse Rijk.
— Een drieluik van Jan Wellens de Cock uit 1525, al eeuwenlang in Tiel — een van de topstukken van de collectie.

AGENDA

  • Spullevaer Speurtocht

    1 juli - 31 december

  • Stadswandeling Tiel

    8 augustus @ 14:00 - 15:30

  • Combitocht Varend Erfgoed (VOL)

    16 augustus @ 14:00 - 16:30