Sprekend Verleden.Project over WO II

10 klassen van basisscholen uit Tiel en Buren hebben meegedaan aan het project Sprekend Verleden van het Regionaal Archief Rivierenland (RAR). Bij dit project gingen jongeren in gesprek met ouderen, over wat zij hebben meegemaakt in de Tweede Wereldoorlog.

Wat is Oral History?

Oral History, ofwel gesproken geschiedenis, is een interviewtechniek die de persoonlijke herinneringen van mensen vastlegt. Binnen het project kregen de leerlingen de opdracht een oudere te interviewen en die herinneringen vast te leggen. Bijzondere herinneringen, want zij laten een hele persoonlijke kant zien van de geschiedenis.

De eerste les binnen het project Verhalend Verleden startte met een les over het project, waarbij de leerlingen meer leerden over het onderwerp. Ook werd er besproken wat er van hen werd verwacht. Daarna werkten ze samen met schrijver Roland van den Bergh aan de interviewtechnieken. Zo werden de leerlingen in no time klaargestoomd om de ouderen te interviewen.

Bij de volgende les stond een bezoek in het Regionaal Archief Rivierenland (RAR) op de planning. Daar hielden de leerlingen een interview met een ooggetuige en deden vervolgens bronnenonderzoek in het RAR. Daarbij konden ze zelf door de historische archieven om te kijken wat er allemaal hoorde bij het verhaal dat de oudere had verteld.

Omdat de verhalen – of delen ervan – van de ouderen zich afspeelden in Tiel, werd de volgende les gehouden in de vorm van een stadswandeling. Daarvoor gingen de leerlingen op stap met Peter Schippers, oud-conservator van het Flipje en Streekmuseum, om van hem te horen wat er in de stad allemaal gebeurd is tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zo kregen de leerlingen meer inzicht in de achtergrond van de verhalen en konden die beter in de context plaatsen.

Nu de leerlingen al deze informatie hadden gehoord en gezien, werd het tijd om zelf aan de slag te gaan. De 4e lesdag stond daarom in het teken van het verwerken van alle informatie. De opdracht was daarbij om een monument te maken voor de oudere die zij hebben geïnterviewd. Samen met Joan Tesser, beeldend kunstenaar, gingen zij aan de slag. En als je denkt dat het maken van een monument begint met klei, steen, cement of iets anders, dan heb je het mis. Het begint met nadenken over wat je wilt vertellen. Welk verhaal of welke gebeurtenis of herinnering van de oudere wil je herdenken? Welk gevoel wil je met het monument uitdrukken? Met een brainstormsessie en met veel snelle schetsen werd steeds duidelijker hoe het monument er uit zou moeten gaan zien en waar in hun stad het monument zou moeten komen te staan. Aan het einde van de dag werden de monumenten gefotografeerd, zodat ze naar de oudere gestuurd konden worden.

Het project leverde mooie verhalen op. Voor de jongeren was deelname aan het project leerzam en betekenisvol. De deelnemende ouderen voelden zich gehoord en gerespecteerd. Een mooie manier om het verleden vast te houden en door te geven aan een jonge generatie.